xuýt xoát
Định nghĩa
- Tính từ:
- Sát nhau, gần như bằng nhau, chênh lệch rất ít: Dùng để mô tả hai hoặc nhiều đại lượng (như điểm số, kết quả, khoảng cách) có sự khác biệt rất nhỏ, gần như ngang bằng.
- Suýt soát, suýt nữa thì: Diễn tả một sự việc suýt nữa, may mắn hoặc tình cờ mà đã xảy ra hoặc không xảy ra, với khoảng cách rất mong manh.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Tỉ số trận đấu rất xuýt xoát, chỉ cách nhau một bàn thắng. (Kết quả trận đấu rất sát nút, chỉ chênh lệch một bàn thắng.)
- Hai thí sinh có điểm số xuýt xoát nhau. (Hai thí sinh có số điểm chênh lệch rất ít.)
- Anh ấy xuýt xoát ngã khi bước xuống cầu thang. (Anh ấy suýt nữa thì ngã khi bước xuống cầu thang.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "thi đấu xuýt xoát": cuộc thi đấu có kết quả rất sát sao, khó phân định thắng thua.
- Trận chung kết diễn ra vô cùng xuýt xoát. (Trận chung kết diễn ra với tỉ số rất sát nút.)
- "thắng/xuất sắc một cách xuýt xoát": chiến thắng hoặc đạt thành tích với sự chênh lệch rất nhỏ.
- Đội chủ nhà giành chiến thắng một cách xuýt xoát ở phút bù giờ. (Đội chủ nhà giành chiến thắng với tỉ số rất sát nút ở những phút cuối cùng.)
Biến thể và từ gần giống
- Suýt soát: Đây là dạng phổ biến hơn, có nghĩa tương tự như "xuýt xoát". Từ này thường được dùng trong cả văn nói và văn viết.
- Kết quả hai đội suýt soát nhau.
- Suýt: Thường đi kèm với một động từ để diễn tả hành động suýt xảy ra.
- suýt ngã, suýt thua, suýt chết
Từ đồng nghĩa
- Sát nút: Rất gần, chênh lệch cực nhỏ (thường dùng cho kết quả, thời gian).
- Mong manh: Rất ít, dễ mất (nhấn mạnh tính chất không chắc chắn).
- Li tí: Chênh lệch một chút xíu (cách nói thân mật).
Từ trái nghĩa
- Chênh lệch lớn: Có sự khác biệt đáng kể.
- Áp đảo: Vượt trội hoàn toàn.
- Dễ dàng: Đạt được mà không gặp khó khăn, thách thức.
Thành ngữ/cụm từ liên quan
- "Trong gang tấc": Ở khoảng cách rất gần, chỉ một chút nữa là xảy ra (thường chỉ khoảng cách vật lý hoặc thời gian nguy hiểm).
- Chiếc xe ô tô lao tới trong gang tấc.
- "May mà": Nhờ may mắn nên đã tránh được một kết quả không mong muốn (thường dùng để bắt đầu câu kể về một sự việc suýt xảy ra).
- May mà tôi đến kịp, xuýt xoát lỡ chuyến tàu.